Z. Zakęś, 2017 - Chów i hodowla sandacza - Wyd. IRS, s. 212 

Z. Zakęś, 2009 - SANDACZ. Chów i hodowla. Poradnik hodowcy - Wyd. IRS, s. 203, wydanie I 

Sandacz (Sander lucioperca) (fot. 1) należy i należał do bardzo popularnych gatunków ryb w Europie Centralnej. Świadczą o tym m.in. wyniki badań archeologicznych prowadzonych na terenie średniowiecznego portu w osadzie Wolin. Na podstawie zebranego materiału kostnego i łuskowego, pochodzącego z IX - XIII wieku, określono, że wśród zidentyfikowanych gatunków ryb najczęściej występował sandacz. Był on więc jedną z chętniej spożywanych ryb przez zamieszkujących ten gród ludzi. Biorąc pod uwagę oszacowaną całkowitą masę wszystkich zidentyfikowanych w wykopalisku gatunków plasował się na drugim miejscu, za jesiotrem (Acipenser sp.). Masa ciała sandacza mieściła się w przedziale od 0,2 do 8,0 kg (Chełkowski i Filipiak 1999). Odnotować należy, że według cenników z Warszawy i Poznania z lat 1543-1780 gatunek ten należał do najdroższych. Z późniejszych zapisków można wnioskować, że ceny utrzymywały się na wysokim poziomie również przez cały XIX wiek. Jego wyśmienite, białe mięso opisywano nawet w poezji i prozie z tamtego okresu (Cios 2007). W latach 20. i 30. XX wieku sandacz był najbardziej cenioną rybą jeziorową. Na terenie Wielkopolski 1 kg sandacza kosztował 5 zł, a dla porównania za kilogram suma (Silurus glanis), szczupaka (Esox lucius) i węgorza (Anguilla anguilla) płacono odpowiednio 1,5, 2,5 i 2,5 zł (Głomski i Schmude 1984). Obecnie w cenniku ryb towarowych sandacz znajduje się na drugim miejscu, tuż po węgorzu (Mickiewicz 2016).

[...] Z uwagi na obserwowany w Polsce w ostatnich latach wzrost znaczenia zarybień wód otwartych gatunkami drapieżnymi, w tym sandaczem, zwiększyło się zainteresowanie gospodarstw rybackich metodami umożliwiającymi zintensyfikowanie i zoptymalizowanie produkcji materiału zarybieniowego (Zakęś i in. 2015c). Odnotować należy, że wzrost zainteresowania sandaczem dotyczy nie tylko krajów Europy Centralnej, w której był on zawsze doceniany przez rybaków, wędkarzy i konsumentów, ale również Europy Zachodniej (Steenfeldt i in. 2015). W efekcie pojawiło się szereg wartościowych informacji uzupełniających, np. zagadnienie intensywnego żywienia tego gatunku. Bank danych o sztucznym rozrodzie i podchowie został znacząco poszerzony przez praktyków rybackich rozradzających i produkujących materiał zarybieniowy sandacza. Wszystko to skłoniło mnie do podsumowania wyników własnych prac i dostępnych danych literaturowych, szczególnie tych o wymiernym znaczeniu praktycznym i przedstawienie ich w formie podręcznika dla hodowców. Zdaję sobie sprawę, że niektóre rozdziały nie zawierają jeszcze kompletnych informacji, jednak mam nadzieję, że i one mogą okazać się pomocne dla osób zajmujących się rozrodem i podchowem sandacza. [ze Wstępu]

Tematyka monografii:

Wstęp

Ogólna charakterystyka gatunku

Znaczenie gatunku dla akwakultury

Biotechniki rozrodu sandacza

       Odłów, rozróżnianie płci i transport tarlaków

       Tarło stawowe

       Tarło sadzowe

       Rozród sztuczny

       Rozród pozasezonowy

Technologie podchowu sandacza

       Podchów sandacza w stawach

       Podchów sandacza w systemach recyrkulacyjnych

Choroby i profilaktyka

Sandacz jako produkt spożywczy

       Wartość rzeźna sandacza

       Skład chemiczny filetów sandacza

       Wartość dietetyczna filetów sandacza