Zakład Bioekonomiki Rybactwa

Kontakt
Adres: 
10-719 Olsztyn, Oczapowskiego 10
Telefon: 
+48 89 524 01 71
Fax: 
+48 89 524 05 05
Skład osobowy

Obszar badań

Zasadniczym celem tematu jest stała identyfikacja i monitorowanie najważniejszych czynników determinujących rozwój rybactwa w Polsce. Podstawą jego realizacji jest coroczna analiza informacji uzyskanych od reprezentatywnej próby podmiotów uprawnionych do rybackiego użytkowania jezior i największych zbiorników zaporowych w Polsce pod kątem wielkości odłowów ryb towarowych, wielkości, struktury i wartości zarybień, sytuacji ekonomiczno-finansowej, zatrudnienia oraz uwarunkowań prowadzenia gospodarki rybackiej w aspekcie utrzymania jego zrównoważonego rozwoju. Periodycznie, co 2-3 lata, prowadzone są badania sytuacji ekonomiczno-finansowej gospodarstw karpiowych i ośrodków hodowli pstrąga tęczowego. Odrębnym obszarem badawczym jest wędkarstwo – jego znacznie społeczne, ekonomiczne i ekologiczne, oraz wpływ na prowadzoną gospodarkę rybacką. W prowadzonych przez Zakład badaniach można wyodrębnić cztery podstawowe kierunki: określenie wielkości i struktury odłowów gospodarczych, wielkości, struktury gatunkowej i sortymentowej oraz wartości zarybień, ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej gospodarstw rybackich, określenie wielkości presji i odłowów wędkarskich z jezior, rzek i zbiorników zaporowych. Wyniki badań są corocznie prezentowane na organizowanych przez Zakład Krajowych Konferencjach Rybackich Użytkowników Jezior, Rzek i Zbiorników Zaporowych. Do roku 2009 zostało zorganizowanych 14 konferencji, w których brali udział pracownicy jeziorowych gospodarstw rybackich, Polskiego Związku Wędkarskiego, przedstawiciele Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Agencji Nieruchomości Rolnych, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, urzędów wojewódzkich i marszałkowskich, placówek naukowych i uczelni.

 

Synteza problematyki badawczej

Zakład Bioekonomiki Rybactwa prowadzi prace z szeroko pojętej bioekonomiki rybactwa, zmierzające do oceny stanu, uwarunkowań i perspektyw rozwoju rybactwa śródlądowego, ze szczególnym uwzględnieniem rybactwa jeziorowego. Równolegle prowadzone są kompleksowe badania nad socjoekonomicznymi i ekologicznymi aspektami wędkarstwa oraz jego wpływem na śródlądową gospodarkę rybacką.

 

Realizowane tematy badawcze

Zakład Bioekonomiki Rybactwa realizuje temat statutowy IRS S-014 pt. „Badania czynników determinujących funkcjonowanie zrównoważonego rozwoju rybactwa”. Kierownikiem tematu jest doc. dr hab. Arkadiusz Wołos.

Zakład Bioekonomiki Rybactwa wspólnie z Zakładami Rybactwa Stawowego realizuje projekt na zlecenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pt. „Badania ekonomiczne z zakresu rybactwa śródlądowego przewidziane w Programie badań Statystycznych Statystyki Publicznej”. Podstawowym celem badań jest określenie wielkości i struktury odłowów prowadzonych narzędziami rybackimi przez uprawnionych do rybactwa w obwodach rybackich w Polsce oraz określenie wielkości i struktury zarybień obwodów rybackich, przy użyciu kwestionariuszy sprawozdawczych RRW-23.   Kierownikiem projektu jest doc. dr hab. Arkadiusz Wołos.

 

Działalność usługowa i wdrożeniowa

Zakład Bioekonomiki Rybactwa prowadzi ścisłą współpracę z jeziorowymi gospodarstwami rybackimi, Zarządem Głównym i okręgami Polskiego Związku Wędkarskiego, Departamentem Rybołówstwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz z innymi instytucjami i urzędami. W ramach tej współpracy wykonywane są ekspertyzy i opinie obejmujące szerokie spektrum problemów związanych z rybackim użytkowaniem wód śródlądowych. Działalność usługowa Zakładu m.in. obejmuje:

- raporty o stanie produkcji rybackiej w obwodach rybackich

- raporty o sytuacji ekonomiczno-finansowej gospodarstw rybackich

- oceny wpływu rekreacyjnego użytkowania na stan ekosystemów i gospodarkę rybacką

- analizy wyników rejestracji połowów wędkarskich

- opinie o operatach rybackich

W roku 2009 Zakład Bioekonomiki Rybactwa aktywnie uczestniczył w realizacji umowy z Województwem Warmińsko-Mazurskim reprezentowanym przez Zarząd Województwa dotyczącej wykonania usługi opracowania publikacji pt. „Diagnoza aktualnego stanu oraz perspektywy rozwoju rybactwa śródlądowego i nadbrzeżnych obszarów rybackich w województwie warmińsko-mazurskim”. W realizacji umowy uczestniczyli czterej pracownicy Zakładu, specjaliści z innych zakładów IRS oraz prof. W. Radecki, prof. J. Guziur i dr inż. I. Psuty. Celem opracowania było określenie stanu rybactwa śródlądowego – w podziale na jeziorowe i stawowe oraz rybactwa na Zalewie Wiślanym. W opracowaniu tym, składającym się z 24 rozdziałów, pracownicy Zakładu byli autorami 15 rozdziałów poświęconych m.in. ocenie rybactwa jeziorowego, znaczeniu wędkarstwa, gospodarce rybacko-wędkarskiej w rzekach, problemach kłusownictwa, Sektorowych Programach Operacyjnych oraz ocenie rybactwa w woj. warmińsko-mazurskim.

 

Wykaz ważniejszych publikacji

Bnińska M., Wołos A. 2001 - Management of selected Polish commercial and recreational fisheries activities - Fisheries Management and Ecology 8(4-5): 333-343.

Wołos A., Mickiewicz M. 2001 - Charakterystyka presji i odłowów wędkarskich oraz odłowów rybackich w Wiśle na odcinku Smoszewo –  Wyszogród - Roczniki Naukowe PZW 14: 39-53.

Wołos A., Leopold M., Bnińska M. 2002 - Analysis of vendace (Coregonus albula L.) and

European whitefish (Coregonus lavaretus L.) fisheries in Polish lakes - Arch. Hydrobiol. Spec. Issues Advanc. Limnol. 57: 129-142.

Wołos A., Mioduszewska H., Raksimowicz P. 2003 - Socjoekonomiczne aspekty wędkarstwa sportowego na przykładzie zawodów spławikowych - Roczniki Naukowe PZW 16: 5-16.

Mickiewicz M., Wołos A., Leopold M. 2003 - Effectiveness of fisheries management in eutrophic lakes near Mrągowo (Norteastern Poland) - Arch. Pol. Fish. 11(1): 123-139.

Wiśniewolski W., Borzęcka I., Buras P., Szlakowski J., Wołos A. 2004 - Odłowy wędkarskie i sieciowe – wzajemne relacje, na przykładzie zbiorników zaporowych: Zegrzyńskiego i Siemianówki - Arch. Ryb. Pol. 12(2), 353-366.

Wołos A., Mioduszewska H., Czerwiński T., Mickiewicz M. 2004 - Porównanie składu gatunkowego odłowów wędkarskich w wybranych rzekach systemu górnej Wisły i górnej Odry - Arch. Ryb. Pol. 12 (2): 335-354.  

Falkowski S., Wołos A. 2007 - Whitefish, Coregonus lavaretus (L.), in the fisheries management of lake Gołdopiwo (northeastern Poland) from 1950 to 2005 - Arch. Pol. Fish. 15, 2: 103-116.

Wołos A. 2007 - Udział karpiowatych ryb reofilnych w połowach wędkarskich w rzekach południowej Polski – Roczniki Naukowe PZW 20: 153-172.

Wołos A., Draszkiewicz-Mioduszewska H., Schramm H.L. 2007 - Socio-economic analysis of competitive fishing in Poland - In: Global Challenges in Recreational Fisheries (ed. Ø. Aas), Blackwell Publishing: 249-254.

Mickiewicz M., Wołos A., Czerwiński T. 2008 - Jeziorowe łowiska specjalne jako produkt wędkarski. Zasady organizacji i zarządzania w przypadku jeziorowych łowisk specjalnych - Komunikaty Rybackie 4: 1-6.  

Wołos A., Mickiewicz M., Czerwiński T. 2009 - Gospodarka węgorzowa w jeziorach polskich. Cz. 1. Gospodarka węgorzowa w jeziorach dorzecza Wisły w  latach 1973-2004 - Komunikaty Rybackie 1: 5-9.

Wołos A., Mickiewicz M., Czerwiński T. 2009 - Gospodarka węgorzowa w jeziorach polskich. Cz. 2. Gospodarka węgorzowa w jeziorach dorzecza Odry w  latach 1973-2004 - Komunikaty Rybackie 2: 1-5.

Wołos A., Mickiewicz M., Czerwiński T. 2009 - Gospodarka węgorzowa w jeziorach polskich. Cz. 3. Gospodarka węgorzowa w jeziorach dorzecza Pregoły i jeziorach przymorskich w  latach 1973-2004 - Komunikaty Rybackie 3: 1-6.

Wołos A., Wiśniewolski W. 2009 - Fish stock assessment in dam reservoirs located in the upper Vistula and Warta river catchment areas, based on angling catch records - Arch. Pol. Fish. 17, 2: 53-64.

Wiśniewolski W., Wołos A., Borzęcka I. 2009 - Assessment of anglers’ catches in dam reservoirs on the example of Zegrze Dam Reservoir - Arch. Pol. Fish. 17: 211-220.

Wołos A., Zdanowski B., Wierzchowska M. 2009 - Long-term changes in commercial fish catches in Lake Mamry Północne (northeastern Poland) on the background of physical, chemical, and biological data - Arch. Pol. Fish. 17: 195-210.

Wołos A., Zdanowski B., Wierzchowska M. 2009 - Changes in the trophic state of Lake Niegocin based on physical, chemical, biological, and commercial fisheries data. Arch. Pol. Fish. 17: 179-194.

Zdanowski B., Wołos A., Wierzchowska M. 2009 - Change patterns in the trophic state of Lake Mamry Północne and Lake Niegocin (Masurian Lake District, Poland -  Limnological Review 9, 1: 39-60.

Wołos A., Mickiewicz M., Czerwiński T. 2009 - Gospodarcze odłowy węgorza i zarybienia węgorzem jezior Polski w latach 1995-2007. Komunikaty Rybackie 4: 2-7.

 

Wybrane ekspertyzy

Wołos A., Mickiewicz M. 2009 – Zebranie i opracowanie danych dotyczących połowów węgorza europejskiego w wodach morskich i śródlądowych w 2009 roku – opracowanie dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, IRS, Olsztyn (maszynopis): ss. 16.

Wołos A., Mickiewicz M., Draszkiewicz-Mioduszewska H. 2009 - Badania ekonomiczne z zakresu rybactwa śródlądowego przewidziane w PBSSP 2008. Gospodarka rybacka prowadzona w publicznych śródlądowych wodach powierzchniowych płynących w roku 2008 na podstawie analizy kwestionariuszy RRW-23 - opracowanie dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, IRS, Olsztyn (maszynopis): ss. 27.