Zakład Rybactwa Jeziorowego

Kontakt
Adres: 
11-500 Giżycko, ul. Rajska 2
Telefon: 
+48 87 428 38 81
+48 87 428 38 82
Fax: 
+48 87 428 38 81
Skład osobowy
Kierownik:

Obszar badań

  • Zakład Rybactwa Jeziorowego prowadzi badania, które mają na celu:
  • doskonalenie i upowszechnianie metod produkcji rybackiej w warunkach komercyjnego i wędkarskiego użytkowania jezior;
  • wykorzystanie gospodarki rybackiej i jako narzędzia czynnej ochrony ekosystemów wodnych;
  • zachowanie bioróżnorodności jezior i ochronę cennych gatunków ryb i raków;
  • opracowanie i doskonalenie metody oceny stanu ekologicznego jezior na podstawie efektów połowów rybackich;
  • badanie konsekwencji wpływu zwierząt drapieżnych, w tym kormorana, na stan ichtiofauny jeziorowej;  
  • ochronę populacji raków rodzimych i monitorowanie stanu obcych gatunków raków.

 

Problematyka badawcza

W Zakładzie Rybactwa Jeziorowego prowadzone są badania efektywności zarybień różnymi gatunkami ryb przy zastosowaniu najnowszych metod znakowań materiału obsadowego i analizy uzyskanych zwrotów. Pozwala to na ocenę celowości prowadzonych zabiegów oraz rzeczywistej efektywności tarła naturalnego, co jest szczególnie istotne w przypadku gatunków o wysokich wymaganiach środowiskowych (n.p. sieja i sielawa).

W różnych typach rybackich jezior prowadzone są połowy doświadczalne, przy użyciu zunifikowanych dla terenu Unii Europejskiej tzw. „zestawów norweskich”, których rezultaty dają podstawy do opracowania metody zobiektyzowanej oceny stanu zastanej ichtiofauny oraz oceny stanu ekologicznego jezior na podstawie składu gatunkowego ryb i ich proporcji występujących w badanych jeziorach.

Ważnym kierunkiem badawczym jest prowadzenie obserwacji dotyczących liczebności populacji kormorana związanego z jeziorami, wielkości i składu gatunkowego jego diety oraz wpływu tego drapieżnika na ichtiofaunę i środowisko.

W Zakładzie Rybactwa Jeziorowego prowadzony jest wieloletni monitoring stanu astakofauny na wybranych stanowiskach. Celem jest obserwacja dynamiki zmian liczebności i zasięgu występowania gatunków obcych oraz ich interakcji w stosunku do rodzimych gatunków raków. Kolejną ważną problematyką jest doskonalenie metod chowu i hodowli raków rodzimych w celu produkcji materiału obsadowego na potrzeby restytucji i introdukcji. Jest to realizowane we współpracy z Zakładem Hodowli Ryb Jesiotrowatych IRS w Pieczarkach.

Zakład prowadzi również doradztwo z zakresu szeroko rozumianego rybactwa jeziorowego oraz wykonuje ekspertyzy i opinie z tego zakresu.

 

Realizowane projekty

  • „Rozwój i walidacja metod zintegrowanej oceny stanu ekologicznego rzek i jezior na potrzeby planów gospodarowania wodami w dorzeczu”.
  • „Ocena potrzeb i priorytetów wdrażania ciągłości morfologicznej rzek na obszarze dorzeczy w kontekście wymagań osiągnięcia dobrego stanu i potencjału ekologicznego JCWP”.
  • Projekt badawczy wykonywany na zlecenie GIOŚ (2011-2013): „Badania ichtiofauny w latach 2010-2012 dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód wraz z udziałem w europejskim ćwiczeniu interkalibracyjnym – jeziora”.
  • Projekt badawczy wykonywany na zlecenie GIOŚ (2011-2012): „Badania ichtiofauny w latach 2010-2012 dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód wraz z udziałem w europejskim ćwiczeniu interkalibracyjnym – rzeki”.
  • Projekt badawczy wykonany na zlecenie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi (2011-2015): „Monitoring efektów wdrażania „Planu gospodarowania zasobami węgorza w Polsce” realizowany w ramach ogólnoświatowego projektu odbudowy i ochrony węgorza europejskiego Anguilla anguilla (L.) ”
  • Projekt badawczy wykonywany na zlecenie GIOŚ (2014-2016): „Badania ichtiofauny w latach 2014-2015 dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód wraz z udziałem w europejskim ćwiczeniu interkalibracyjnym – jeziora”

 

Wykaz ważniejszych prac naukowych:

  1. Florczyk F., Mazurkiewicz J., Przybylska K., Ulikowski D., Szczepkowski M., Andrzejewski W., Golski J. 2014 – Growth performance, feed intake and morphology of juvenile European catfish, Silurus glanis (L.) fed diets containing different protein and lipid levels. Aquaculture International 22(1):205-214.
  2. Ulikowski D., Piotrowska I., Chybowski Ł., Krzywosz T., Traczuk P. 2014 – Interaction between juvenile narrow-clawed crayfish, Astacus leptodactylus (Eschscholtz), and common water frog, Rana esculenta (L.), tadpoles or common blue damselfly, Enallagma cyathigerum (Charpentier), larvae during rearing under controlled conditions – Arch. Pol. Fish. 22(4): 257-264.
  3. Król J., Flisiak W., Urbanowicz P., Ulikowski D. 2014 – Growth, cannibalism, and survival relations in larvae of European catfish, Silurus glanis (Actinopterygii: Siluriformes: Siluridae)—attempts to mitigate sibling cannibalism – Acta Ichthyologica Et Piscatoria 44(3):191-199.
  4. Traczuk P., Chybowski Ł., Ulikowski D. 2014 - Prawne aspekty ochrony kormorana i strat rybackich. W: Zasady i uwarunkowania zrównoważonego korzystania z zasobów rybackich – część II.  r. (Red.) M. Mickiewicz i A. Wołos. Wyd. IRS, Olsztyn: 99-114.
  5. Krzywosz T., Traczuk P., Ulikowski D. 2009 – The impact of raised water level on a winter anoxia lake on the population of narrow-clawed crayfish Astacus leptodactylus (Esch.) – Arch. Pol. Fish. 16(3): 85-88.
  6. Ulikowski D., Krzywosz T. 2009 – In vivo calibration of juvenile crayfish body length and weight with a photographic-computer method – Arch. Pol. Fish. 16(3): 89-93.
  7. Jankowska B., Zakęś Z., Żmijewski T., Ulikowski D., Kowalska A. 2007 – Slaughter value and flesh characteristics of European catfish (Silurus glanis) fed natural and formulated feed under different rearing conditions – Eur. Food Res. Technol. 224: 453–459.
  8. Ulikowski D., Krzywosz T., Śmietana P. 2006 – A comparison of survival and growth in juvenile Astacus leptodactylus (Esch.) and Pacifastacus leniusculus (Dana) under controlled conditions – Bull. Fr. Pêche Piscic. 380-381: 1245-1253.
  9. Krzywosz T., Ulikowski D., Traczuk P. 2006 – Estimated polulation abundance of catchable signal crayfish (Pacifastacus leniusculus (Dana)) and spiny-cheek crayfish (Orconectes limosus (Raf.)) in Lake Pobłędzie (northeastern Poland) – Arch. Pol. Fish. 14(1): 141-146.
  10. Ulikowski D., Krzywosz T. 2006 – Impact of supply frequency and the number of shelters on the growth and survival of juvenile narrow-clawed crayfish (Astacus leptodactylus Esch.) – Arch. Pol. Fish. 14(2): 51-67.
  11. Jankowska B., Zakęś Z., Żmijewski T., Ulikowski D., Kowalska A. 2005 – Fatty acids profile in dorsal and ventral sections of fillets from European catfish (Silurus glanis l.) fed various feeds - Arch. Pol. Fish. 13(1): 17-29.
  12. Ulikowski D., Krzywosz T. 2004 – The impact of photoperiod and stocking density on the growth and survival of narrow-clawed crayfish (Astacus leptodactylus Esch.) larvae – Arch. Pol. Fish. 12(1): 81-86.
  13. Ulikowski D. 2004 – European catfish (Silurus glanis L.) reproduction of outside of the spawning season – Arch. Pol. Fish. 12(2): 121-131.
  14. Chybowski Ł. 2014 - Morphometric differentiation in four populations of signal crayfish, Pacifastacus leniusculus (Dana), in Poland - Arch. Ryb. Pol. 22, 229 – 233.
  15. Chybowski Ł. 2013 - Absolute fecundity of two populations of signal crayfish, Pacifastacus leniusculus (Dana) - Arch. Ryb. Pol. 21, 357 – 362.
  16. Traczuk P.. 2013 - Charakterystyka kolonii lęgowych kormorana czarnego w północno-wschodniej Polsce. W: Zrównoważone korzystanie z zasobów rybackich na tle ich stanu w 2012 r. (Red.) M. Mickiewicz. Wyd. IRS, Olsztyn: 81-92.
  17. Białokoz W., Chybowski Ł. 2011 - Ichtiofauna. W: Ocena stanu ekologicznego wód zlewni rzeki Wel - Jeziora. Ed. H. Soszka, Wyd. IRS, Olsztyn: 217-234.
  18. Krzywosz T., Traczuk P. 2011- Impact of the cormorant and angining catches on ichtiological biodiversity of lakes. W: (red. M. Jakun, G. Furgała-Selezniow, M. Woźniak, A. Wiśniewska) Water biodiversity assessment and protection. Wyd. University of Warmia and Mazury in Olsztyn: 155-164.
  19. Krzywosz T., Traczuk P. 2011- Dla kogo hodujemy materiał zarybieniowy? – W: Nowe gatunki w akwakulturze – rozród, podchów, profilaktyka (Red.) Z. Zakęś, K. Demska-Zakęś, A. Kowalewska. Wyd. IRS, Olsztyn: 325- 333.
  20. Krzywosz T., Traczuk P. 2010 – Wpływ kormorana czarnego na jeziora w rejonie Mazur. W: M. Mickiewicz (red.) Zrównoważone korzystanie z zasobów rybackich na tle ich stanu w 2009 r. Wyd. IRS, Olsztyn: 133-142.
  21. Krzywosz T., Traczuk P., Ulikowski D. 2009 – The impact of raised water lever on a winter anoxia lake on the population narrow-clawed Astacus leptodactylus (Esch.). Arch. Pol. Fish. 17(2): 85-88.
  22. Białokoz W., Chybowski Ł., Zdanowski B., Wołos A. 2008 - Opracowanie i przetestowanie dla warunków polskich metody oceny stanu ekologicznego jezior w oparciu o badania ryb. Materiały IRS i GIOS, ss. 82.
  23. Krzywosz T., Białokoz W., Chybowski Ł. 2008 - Raki jeziora Hańcza. W: Środowisko i ichtiofauna jeziora Hańcza – red. J. Kozłowski, P. Poczeczyński, B. Zdanowski. Wyd. IRS, Olsztyn: 115-119.
  24. Chybowski Ł. 2007 - Morphometrics, fecundity, density, and feeding intensity of the spinycheek crayfish Orconectes limosus (Raf.) in natural conditions - Arch. Ryb. Pol. 15, 3: 175-241.
  25. Chybowski Ł., Białokoz W., Krzywosz T. 2005 – Ryby (Pisces) i raki (Decapoda) jeziora Oświn. W „Jezioro Oświn i okolice”. Ed. Gromadzki M. i Wiśniewski J. R. Bogucki Wydawnictwo Naukowe. Poznań 2005. 165-182.
  26. Białokoz W., Chybowski Ł., Hutorowicz A., Zdanowski B. 2004 – Zasoby przyrody i zasady ochrony jezior. W. Ekosystemy wodne Parku Narodowego „Bory Tucholskie”, Ed. B. Zdanowski, A. Hutorowicz, W. Białokoz, Wyd. IRS, Olsztyn: 243-259.
  27. Juchno D., Chybowski Ł. 2003 - Histological analysis of gonad development in female spiny-cheek crayfish Orconectes limosus Raf. Arch. Pol. Fish. Vol. 11, Fasc 1: 69-78.
  28. Chybowski Ł., Juchno D. 2002 - Histological analysis of the annual cycle of gonad development in the male spiny-cheek crayfish Orconectes limosus Rafinesque, 1817 (Crustacea, Decapoda). Arch. Ryb. Pol. 10, 2: 241-253.
  29. Brylińska M., Chybowski Ł., Boguszewski A. 2002 – Reproductive biology of burbot, Lota lota lota, in Lake Hańcza Poland. Folia Zool. – 51(2): 141-148.
  30. Chybowski Ł. 2000 – Sumik afrykański, klarias Clarias gariepinus (Burchell, 1822). W Ed. Brylińska M. Ryby słodkowodne Polski. Wydawnictwo Naukowe PWN, 360-362.
  31. Białokoz W., Chybowski Ł., Krzywosz T., 1999 - Ochrona ichtiofauny w wodach Wigierskiego Parku Narodowego. W: Funkcjonowanie i ochrona ekosystemów wodnych na obszarach chronionych. Ed. B. Zdanowski, M. Kamiński, A. Martyniak, Wyd. IRS, ss. 557-562.
  32. Zdanowski B., Hutorowicz A., Tunowski J., Świątecki A., Olejnik G., Krzywosz T., Białokoz W., Chybowski Ł., Krzywosz W., Błocka B., Hutorowicz J., Robak A., Prusik S., Koprowska L., Ciemiński J., Węgleńska T., Lewandowski K and Jurkiewicz-Karnkowska E. 1999 – Ecological effects of long-term pressure of phytophagous and seston-feeding fish on the structure and functioning of the shallow Lake Warniak (Mazurian Lakeland, Poland). Acta Hydrobiol., 41 (1999), Suppl. 6, 29-47.
  33. Białokoz W., Chybowski Ł. 1997 - Ichtiofauna systemu rzeczno-jeziornego Czarnej Hańczy. W: Zintegrowany monitoring środowiska przyrodniczego, Stacja Bazowa Wigry. Ed. L. Krzysztofiak, PIOŚ, Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa, s. 123-130.
  34. Białokoz W., Chybowski Ł., Krzywosz T. 1996 - Ginące gatunki raków w województwie suwalskim. Zoologica Poloniae, 41, suppl., s. 87-91.
  35. Chybowski Ł., Białokoz W., Krzywosz T. 1994 - Troć jeziorowa w wodach Suwalszczyzny. W: Aktualne problemy rybactwa jeziorowego, s. 141-149 - Wydawnictwo IRS, Olsztyn.

 

Opracowania o charakterze aplikacyjnym:

  • Plany ochrony ekosystemów wodnych Wigierskiego Parku Narodowego, Biebrzańskiego Parku Narodowego, Parku Narodowego Borów Tucholskich i Narwiańskiego Parku Narodowego;
  • Plany ochrony ekosystemów wodnych rezerwatów przyrody jezior: Hańcza, Dobskie, Pogubie Wielkie, Nidzkie i Kolno;
  • Analizy ichtiofauny i wytyczne prowadzenia gospodarki rybackiej do planów ochrony rezerwatów przyrody jezior: Hańcza, Dobskie, Pogubie Wielkie, Nidzkie i Kolno;
  • Programy restrukturyzacji zakładów wchodzących w skład Gospodarstw Rybackich Zasobu Skarbu Państwa;
  • Projekt badawczy wykonany na zlecenie GIOŚ (2006-2008): „Opracowanie i testowanie Jeziorowego Indeksu Rybnego (LFI) do oceny stanu ekologicznego jezior Polski”;
  • Polsko-norweski projekt badawczy (2008-2010): „Development and validation methods for integrated assessment of ecological status of rivers and lakes to suport river basin management plans” (Rozwój i walidacja metod zintegrowanej oceny stanu ekologicznego rzek i jezior na potrzeby planów gospodarowania wodami w dorzeczu).
  • Projekt badawczy wykonywany na zlecenie GIOŚ (2014-2016): „Badania ichtiofauny w latach 2014-2015 dla potrzeb oceny stanu ekologicznego wód wraz z udziałem w europejskim ćwiczeniu interkalibracyjnym – jeziora”.